Hulpmiddelen voor een wond - basisproducten
Er zijn diverse basisproducten verkrijgbaar voor wondzorg. Onderstaand worden verschillende basisproducten toegelicht.
Basisproducten
Er zijn verschillende basisproducten verkrijgbaar.
- Gazen en kompressen
- Fixatiematerialen
- Vette gazen en wondcontactmaterialen
- Huidverzorgers en –beschermers
- Reinigende vloeistoffen
Gazen en kompressen
Verbandgaas en kompressen zijn eenvoudige wondbedekkers. Ze kunnen worden gebruikt in combinatie met zalven en reinigende vloeistoffen, zoals een ontsmettingsmiddel. Ook zijn ze geschikt om wondholtes op te vullen, wondvocht te absorberen en middelen plaatselijk in het wondbed aan te brengen.
Er zijn katoenen en non-woven gazen en kompressen. Katoenen gaas kan soms aan de wond kleven. Bij het verwijderen kan ingedroogd materiaal in de wond achterblijven, wat het weefsel kan beschadigen. Daarnaast biedt gaas beperkte bescherming tegen infecties.
Fixatiematerialen
Fixatiemateriaal bestaat uit zwachtels, buisverbanden, netverbanden en pleisters. De plaats en grootte van de wond, evenals de gekozen behandeling, bepalen welk fixatiemateriaal het meest geschikt is.
Met zwachtels kunnen verschillende soorten wonden worden verbonden. Zwachtels kunnen gemaakt zijn van natuurlijke vezels, zoals katoen, afgeleide natuurlijke vezels zoals viscose, rubber of synthetische materialen zoals polyamide, polyester en polyurethaan. Katoen en viscose zijn vochtabsorberend en huidvriendelijk. Rubber en synthetische vezels zijn elastisch, waterafstotend en sterk.
Fixatiezwachtels zijn verkrijgbaar in niet-elastische en elastische varianten. In specifieke situaties kan ook gekozen worden voor een elastisch buisverband of netverband.
Pleisters worden onderverdeeld in wondpleisters en fixatiepleisters. Wondpleisters worden gebruikt om droge wondbedekkers, zoals gazen, of gazen rond drains te fixeren. Fixatiepleisters zijn geschikt voor het vastzetten van zwachtels. Pleisters zijn verkrijgbaar met een traditionele of hypoallergene kleeflaag. De ruglaag kan bestaan uit katoen, viscose, folie, geperforeerde folie of non-woven materiaal.
Vette gazen en wondcontactmaterialen
Vette gazen, ook wel zalfgazen genoemd, bestaan meestal uit open geweven katoen of een mix van katoen en viscose. Het gaas is geïmpregneerd met een vet, zoals paraffine of vaseline. Door de vettige laag verkleeft het gaas minder snel met het wondbed. Dit helpt uitdroging van de wond te voorkomen en beschermt nieuw granulatieweefsel bij het verwijderen van het verband. Daarnaast blijven de wondranden soepel. Vette gazen moeten meestal dagelijks worden vervangen, omdat ze binnen 24 uur kunnen indrogen.
Wondcontactmaterialen zijn zalfgazen op basis van siliconen. Ze kunnen meestal meerdere dagen op de wond blijven zitten. Het materiaal droogt niet in en verkleeft niet met het wondbed. De kleine maaswijdte helpt te voorkomen dat granulatieweefsel in het verband groeit. Wondvocht wordt opgenomen door een absorberend secundair verband dat over het wondcontactmateriaal wordt aangebracht. Ook kunnen medicijnen via het wondcontactmateriaal het wondbed bereiken.
Huidverzorgers en –beschermers
Soms is het nodig om de wondranden te beschermen tegen wondvocht. Dit geldt bijvoorbeeld bij wonden met veel wondvocht of bij fistels met agressief wondvocht.
Wanneer de huid rondom de wond beschadigd raakt, kan dit de kans op infecties vergroten, de wondgenezing vertragen en pijn of jeuk veroorzaken. Huidverzorgende en huid beschermende producten helpen dit te voorkomen. Ze zijn verkrijgbaar als zalf, film of hydrocolloïd.
Reinigende vloeistoffen
Reinigende vloeistoffen worden gebruikt om een wond te spoelen of te reinigen. Dit kan door de wond actief te spoelen (flushen) of door gazen met reinigingsvloeistof in de wond te leggen. Laat de gazen ongeveer 15 minuten inwerken en veeg de wond daarna voorzichtig schoon.
Er zijn verschillende soorten reinigingsvloeistoffen. Welke vloeistof het meest geschikt is, hangt af van het type wond en de wijze van gebruik. De voorschrijver bepaalt welke reinigingsvloeistof wordt ingezet.
