Oorzaken van ondervoeding
Medische voeding kan worden voorgeschreven bij ondervoeding of bij een verhoogd risico hierop. Ondervoeding kan veroorzaakt worden door bijvoorbeeld ziekte of een ingrijpende operatie. Op deze pagina volgen enkele oorzaken die kunnen lijden leiden tot ondervoeding.
De oorzaken van ondervoeding
Slik- en kauwproblemen (bijv. door een beroerte, neurologische aandoeningen of hoofd-halskanker). Wanneer iemand niet goed kan kauwen of slikken, is het lastig of zelfs gevaarlijk om normale voeding te eten.
Door beschadiging van spieren of zenuwen werkt het slikmechanisme niet goed, wat kan lijden tot verslikken, longontsteking of onvoldoende voedselinname.
Verminderde eetlust of voedselinname (bijv. bij kanker, depressie, dementie of ernstige ziekte). Sommige aandoeningen zorgen ervoor dat iemand te weinig eet, ondanks dat slikken mogelijk is. Door ziekte, pijn, vermoeidheid of medicatie verdwijnt de eetlust, waardoor de energie- en eiwitinname structureel te laag wordt.
Opnameproblemen in het maag-darmkanaal (malabsorptie, zoals bij ziekte van Crohn, coeliakie of kortdarmsyndroom). Soms eet iemand voldoende, maar worden voedingsstoffen niet goed opgenomen. Door beschadiging of ziekte van de darmen komt voeding niet effectief in het lichaam terecht, wat leidt tot tekorten en gewichtsverlies.
Verhoogde voedingsbehoefte (bijv. bij ernstige infecties, brandwonden, wondgenezing of herstel na operatie). Bij sommige situaties heeft het lichaam meer energie en eiwit nodig dan normaal. Het lichaam verbruikt extra voedingsstoffen voor herstel, afweer of wondgenezing, wat met gewone voeding vaak niet haalbaar is.
Beperkingen door ziekte of behandeling (zoals misselijkheid, braken of smaakveranderingen door chemotherapie). Behandelingen kunnen eten tijdelijk of langdurig moeilijk maken. Bijwerkingen zoals misselijkheid, pijn of veranderd smaakgevoel zorgen ervoor dat normale voeding niet lukt.
Chronische ziekten (bijv. COPD, nierfalen of hartfalen). Langdurige ziekten kunnen het voedingspatroon structureel verstoren. Door verhoogde energiebehoefte, benauwdheid, vermoeidheid of dieetbeperkingen ontstaat een verhoogd risico op ondervoeding.
Ondervoeding of risico op ondervoeding, wanneer normale voeding niet voldoende is om dit te voorkomen of herstellen. Medische voeding wordt ook ingezet om (verergering van) ondervoeding te voorkomen. Ondervoeding heeft grote gevolgen voor herstel, weerstand en kwaliteit van leven, en vraagt vaak om medische voeding naast of in plaats van gewone voeding.
Voedselallergie Soms kunnen bepaalde bestandsdelen uit voeding een abnormale reactie van het afweersysteem in het lichaam veroorzaken. Deze allergie voor bepaalde voedingsstoffen kan op elke leeftijd ontstaan, maar kan ook van tijdelijke aard zijn. Veel voorkomende voedselallergieën zijn koemelkallergie, pinda-allergie, glutenallergie. Bij deze allergieën is het soms nodig om naast het weglaten van bepaalde stoffen uit de voeding aanvullend gebruik te maken van medische voeding.
