Soorten katheters - Condoomkatheter
Een condoomkatheter is een hulpmiddel voor mannen met urine‑incontinentie. De katheter wordt als een soort condoom over de penis geschoven en vangt urine op. Hieronder lees je meer over wat een condoomkatheter is, wanneer je deze gebruikt en hoe je hem aanbrengt.
Wat is een condoomkatheter?
Een condoomkatheter (ook wel ‘externe katheter’ genoemd) is een hulpmiddel om urine op te vangen zonder een slangetje in de plasbuis.
Het is een flexibele koker van rubber of latex die om de penis wordt aangebracht en sterk lijkt op een gewoon condoom. Aan het uiteinde zit een dun afvoerbuisje dat je aansluit op een urinezak.
De condoomkatheter wordt met een kleefstrip op de penis vastgezet. Er zijn twee systemen:
- Eendelig systeem: de katheter en plaklaag vormen één geheel.
- Tweedelig systeem: de plakstrip en de katheter worden apart aangebracht.
Wanneer gebruik je een condoomkatheter?
Een condoomkatheter is bedoeld voor mannen met urine‑incontinentie, vaak bij:
- nadruppelen (postmictie)
- licht tot matig urineverlies, waarbij andere incontinentiematerialen minder gewenst zijn
- ’s nachts, om minder vaak uit bed te hoeven om te plassen, bijvoorbeeld als je slecht ter been bent of vaak moet plassen
Een condoomkatheter kan ook een uitkomst zijn als je geen ander incontinentiemateriaal kunt of wilt dragen, bijvoorbeeld bij een gevoelige of geïrriteerde huid.
Hoe werkt een condoomkatheter?
De condoomkatheter wordt over de penis gerold en met de plakstrip stevig en waterdicht vastgezet. De urine die ongewild uit de blaas loopt, wordt opgevangen in de koker en stroomt via het afvoerbuisje naar een urinezak.
Het afvoerbuisje sluit je aan op een urinezak, die je op een lager gelegen plek (meestal aan het bovenbeen of dij) bevestigt. De urine loopt vanzelf in de zak, die je vervolgens regelmatig leegt in het toilet.
Condoomkatheter aanbrengen: stappenplan
MediReva levert verschillende soorten externe katheters. De werkwijze kan per merk iets verschillen, maar in grote lijnen kun je onderstaande stappen volgen:
Stap 1: Schaamhaar knippen of verwijderen
Lange schaamharen kunnen lekkages veroorzaken. Ze verminderen de kleefkracht van de plakstrip en laten kleine openingen ontstaan waar urine langs kan lopen. Bovendien kan het pijnlijk zijn als haren aan de plakstrip blijven vastzitten. Knip daarom lange haren kort of scheer de schacht van de penis.
Stap 2: Huid reinigen en drogen
Was de penis zorgvuldig en droog hem daarna goed af. Een schone, droge huid zorgt ervoor dat de katheter beter blijft zitten en helpt huidirritatie voorkomen. Maak ook de eikel goed schoon (en bij onbesneden mannen: ook onder de voorhuid).
Stap 3 (optioneel): Plakstrip aanbrengen
Gebruik je een tweedelig systeem met losse plakstrip? Breng dan eerst de plakstrip rondom de penis aan. Hiermee fixeer je later de condoomkatheter.
Stap 4: Condoomkatheter om de penis rollen
Houd de penis met één hand vast en rol met de andere hand de condoomkatheter af. Sommige merken leveren een hulpring waarmee je de katheter makkelijker en gelijkmatig kunt afrollen.
Druk de plakstrip stevig aan zodat de katheter goed vastzit. Laat tussen de eikel en het uiteinde van de condoomkatheter ongeveer 2 cm ruimte. Zo kan de katheter ook grotere hoeveelheden urine goed opvangen.
Stap 5: Urinezak aansluiten
Sluit het afvoerbuisje van de condoomkatheter aan op de urinezak.
Stap 6: Urinezak bevestigen
Maak de urinezak vast aan je bovenbeen of dij met de bijgeleverde bandjes. Belangrijk is dat de zak altijd lager hangt dan de blaas, zodat de urine goed naar beneden kan stromen.
Stap 7: Regelmatig controleren
Controleer meerdere keren per dag:
- of de condoomkatheter nog stevig vastzit
- of er geen knik of knoop in het slangetje naar de urinezak zit
- of de urine goed en regelmatig in de zak doorloopt
De juiste maat condoomkatheter kiezen
Een goed passende maat is belangrijk om lekkages en huidproblemen te voorkomen. Condoomkatheters zijn verkrijgbaar in verschillende diameters en lengtes. Met behulp van een maatkaart bepaal je welke maat het beste aansluit op jouw penisomtrek. Hoe beter de pasvorm, hoe veiliger en comfortabeler het gebruik.
