De katheter 

Wat is een katheter? 
Een katheter is een dun slangetje dat via de plasbuis of via de buikwand (operatief) in de blaas wordt ingebracht. Via de katheter kan de urine het lichaam verlaten. 

Er zijn katheters in verschillende materialen, lengtes, diameters en met diverse soorten tips. Welke katheter in jouw situatie het meest geschikt is, bepaal je samen met je arts of (continentie)verpleegkundige.

Soorten katheters: materiaal 


Latex 
Dit is de meest voordelige variant en vooral geschikt voor kortdurend gebruik. Let op: latex is niet geschikt voor mensen met een latexallergie. 

 

Latex met coating 
Deze katheter heeft een speciale coating die de plasbuis beschermt tegen irritatie en afzetting. De coating kan bestaan uit hydrogel of siliconen. 

 

Siliconen 
Een siliconenkatheter kan doorgaans 8 tot 12 weken blijven zitten. Het materiaal is wat stijver dan latex en daardoor vaak geschikt voor langduriger gebruik. 

Katheterzak of urinezak 

Bij een verblijfskatheter of suprapubische katheter wordt de urine continu afgevoerd. Om de urine op te vangen, sluit je een opvangzak aan op de katheter. 

Overdag kun je een dagzak gebruiken die je op het been draagt. ’s Nachts sluit je een urinezak met een grotere inhoud aan. Deze zak kun je bijvoorbeeld met een rekje aan de rand van het bed bevestigen. Zowel de dagzak als de nachtzak hebben onderaan een kraantje, zodat je de urine tussentijds kunt legen in het toilet. 

 

Er zijn twee hoofdsoorten opvangzakken: beenzakken en nachtopvangzakken. 

Beenzakken 

Beenzakken draag je op het boven- of onderbeen. In veel gevallen kun je de slang op de gewenste lengte afknippen of instellen. De inhoud van een beenzak is meestal 500, 600 of 750 ml. Onder aan de zak zit een kraantje om deze te legen. De aansluiting op de katheter is universeel. 

Nachtzakken of bedopvangzakken 

Nacht- of bedopvangzakken bevestig je aan het bed. Ze hebben een grotere inhoud, meestal 1500 tot 2000 ml. Net als een beenzak sluit je een nachtzak op een universele manier aan op je katheter. Je kunt een nachtzak ook koppelen aan een beenzak. 

Katheterventiel 

Een katheterventiel is een klein kraantje dat je rechtstreeks aan de katheter bevestigt. De urine wordt dan gewoon in de blaas opgeslagen totdat jij het ventiel opent. Op die manier kun je de blaas trainen en blijft de functie en capaciteit van de blaas zo goed mogelijk behouden. 


Een katheter met ventiel gebruik je alleen op advies van een arts of continentieverpleegkundige. Zij leggen je precies uit hoe het ventiel werkt en hoe vaak en op welke momenten je de blaas moet legen. 

Beenbandjes en beenzakhouders 

Urinebeenzakken bevestig je met speciale houders aan het boven- of onderbeen. Deze beenbanden of beenzakhouders zorgen ervoor dat de zak stevig op zijn plaats blijft, zonder te knellen. Voor mensen die veel bewegen, zijn er ook elastische beenzakhouders beschikbaar. 


Andere hulpmiddelen 

Door een lichamelijke beperking of handicap kan het lastiger zijn om zelf te katheteriseren. Aanvullende hulpmiddelen kunnen dan uitkomst bieden. Zo kan een (been)spiegeltje het zelfkatheteriseren bij vrouwen vergemakkelijken. Ook een broekafhouder, inbrenghulp of kledingklem kan praktisch zijn. 


Onze gespecialiseerde verpleegkundigen denken graag met je mee over welke hulpmiddelen voor jou passend zijn.