Hoog spoelen
Darmspoelen (hoog spoelen) is een methode om een groter deel van de dikke darm op een gecontroleerde manier leeg te maken.
Via de anus wordt met behulp van een speciaal systeem een grotere hoeveelheid lauwwarm water ingebracht. Dit helpt om ontlasting op gang te brengen en de darm zo volledig mogelijk te legen.
Wat is hoog spoelen?
Bij hoog spoelen wordt niet alleen de endeldarm, maar een groter deel van de dikke darm gespoeld. Met een speciale rectale katheter (vaak met ballon) en een systeem met waterreservoir wordt een voorgeschreven hoeveelheid lauwwarm water ingebracht. Na het inlopen van het water ga je naar het toilet en laat je het water, samen met de ontlasting, weer naar buiten lopen.
Hoog spoelen is intensiever dan laag spoelen en wordt vaak ingezet bij klachten als:
- hardnekkige of chronische verstopping (obstipatie)
- ontlastingsverlies (fecale incontinentie) door overvolle darmen
- een neurogene darm (bijvoorbeeld bij dwarslaesie, MS of spina bifida)
- een onregelmatig of onvoorspelbaar ontlastingspatroon
Het doel is meer regie te krijgen over het ontlastingspatroon, de darmen regelmatiger leeg te maken en klachten te verminderen, zodat je je zekerder voelt in je dagelijks leven.
Wanneer wordt hoog spoelen geadviseerd?
Hoog spoelen wordt meestal geadviseerd wanneer andere maatregelen niet of onvoldoende helpen, zoals:
- aanpassing van voeding en vochtinname
- extra vezels of laxeermiddelen
- bekkenbodemfysiotherapie
- laag spoelen
Je arts en/of gespecialiseerd (continentie)verpleegkundige beoordeelt of hoog spoelen voor jou geschikt is. Er wordt gekeken naar je medische voorgeschiedenis, de ernst en aard van je klachten, je mobiliteit en je mogelijkheden om het spoelen zelf (of met hulp) uit te voeren.
Darmspoelen start je nooit op eigen initiatief; dit gebeurt altijd onder begeleiding en met duidelijke instructies.
Materialen voor hoog spoelen
Voor hoog spoelen zijn speciale medische hulpmiddelen nodig. Denk aan:
- een hoogsysteem (waterreservoir, slang, regelaar/pomp)
- een rectale katheter, vaak met ballon om lekkage te beperken
- eventueel glijmiddel
- wegwerpmaterialen voor hygiëne
Je arts of verpleegkundige schrijft de benodigde materialen voor. MediReva levert deze middelen bij je thuis en kan je informeren over de verschillende systemen, maten en opties.
Hoe werkt hoog spoelen in de praktijk?
Voor hoog spoelen wordt een speciaal hoogsysteem gebruikt, meestal bestaande uit een waterreservoir, slang, regelaar of pomp om de hoeveelheid en snelheid van het water te doseren, en een rectale katheter met ballon.
In grote lijnen verloopt een spoelmoment als volgt:
- Het materiaal wordt klaargelegd en het systeem wordt gevuld met lauwwarm water volgens de afspraak met je arts of verpleegkundige.
- Je neemt een comfortabele houding aan op of bij het toilet.
- De rectale katheter wordt met glijmiddel voorzichtig in de anus ingebracht.
- De ballon van de katheter wordt opgeblazen om de katheter op zijn plaats te houden en lekkage zoveel mogelijk te voorkomen.
- De voorgeschreven hoeveelheid water wordt rustig in de darm ingebracht.
- Het water krijgt kort de tijd om zich in de darm te verdelen.
- De ballon wordt leeggelaten en de katheter wordt verwijderd.
- Je gaat op het toilet zitten, zodat water en ontlasting naar buiten kunnen komen en de darm de tijd krijgt om zo goed mogelijk leeg te lopen.
In de eerste periode is vaak sprake van een gewenningsfase. Het kan even duren voordat je een passend ritme hebt gevonden.
Handige instructievideo’s
Bekijk ook eens de instructievideo’s in de kennisbank. Daar laten wij stap voor stap zien hoe je onze verschillende hulpmiddelen en verzorgingsmaterialen optimaal gebruikt.
Wat kun je verwachten?
In het begin heeft je lichaam tijd nodig om aan hoog spoelen te wennen. Het kan voorkomen dat de hoeveelheid water nog wat bijgesteld moet worden of dat een ander moment van de dag beter blijkt te werken.
Na deze gewenningsperiode ervaren veel mensen dat:
- het ontlastingspatroon voorspelbaarder en regelmatiger wordt
- klachten zoals buikpijn en een opgeblazen gevoel verminderen
- er minder vaak ongelukjes met ontlasting optreden
- er meer ruimte en vertrouwen ontstaat in werk, school en sociale activiteiten
Krijg je te maken met pijn, onzekerheid of aanhoudende klachten, neem dan altijd contact op met je arts of verpleegkundige.
Zelfstandig leren darmspoelen
Darmspoelen vraagt in het begin wat tijd en oefening. Tijdens de startfase krijgt u uitleg en begeleiding in het ziekenhuis, revalidatiecentrum of thuis. U leert onder andere:
- hoe u het systeem veilig opbouwt en gebruikt
- welke hoeveelheid water u nodig heeft
- hoe u een voor u geschikte houding en routine vindt
- hoe u het materiaal na afloop reinigt of weggooit
Als u hulp nodig heeft, kan een partner, familielid of zorgverlener betrokken worden bij de instructie.
Het doel is dat u zich zeker voelt in het uitvoeren van de handeling en weet wat u kunt doen als het een keer anders loopt dan verwacht.
Persoonlijke ondersteuning
Verder kunnen wij ondersteuning bieden door onze verpleegkundigen en klantenservice medewerkers van team darmspoelen.
Bij vragen of problemen rondom darmspoelen en of bijhorende materialen, MediReva helpt je graag!
Team darmspoelen is op werkdagen telefonisch bereikbaar van 8.30 uur tot 17.30 uur.