Katheters
Als plassen moeilijk gaat of helemaal niet meer lukt, kan een katheter uitkomst bieden. Via dit dunne slangetje wordt urine uit je blaas of – in sommige gevallen – rechtstreeks uit je nieren afgevoerd. Er bestaan verschillende soorten katheters, elk met hun eigen toepassing. Zo zijn er speciale varianten voor mannen en voor vrouwen. Samen met je arts of continentieverpleegkundige bepaal je welke katheter en welk materiaal het beste aansluit bij jouw situatie.
Eenmalige katheters
Een eenmalige katheter, ook wel intermitterende katheter genoemd, is een dun, flexibel slangetje dat je meerdere keren per dag kort inbrengt om je blaas te legen. Je schuift de katheter via de plasbuis naar de blaas; zodra de urine is afgevloeid, verwijder je de katheter en gooi je deze weg.
Hoe werkt zelfkatheterisatie?
Je continentieverpleegkundige leert je stap voor stap hoe je jezelf veilig kunt katheteriseren. Je krijgt uitleg over hoe je de katheter inbrengt, hoe ver je deze moet doorschuiven en waar je op moet letten. Goede hygiëne is daarbij heel belangrijk, om de kans op urineweginfecties zo klein mogelijk te houden. Denk bijvoorbeeld aan handen wassen en het goed reinigen van het gebied rond de plasbuis door middel van een washandje.
Condoomkatheters
Condoomkatheters zijn bedoeld voor mannen met incontinentieklachten en kunnen zowel overdag als ’s nachts worden gebruikt. Ze worden ook wel uitwendige katheters of uritips genoemd. Het hulpmiddel lijkt op een condoom met aan het uiteinde een tuitje.
In tegenstelling tot inwendige katheters die de urine uit de blaas afvoeren, vangt een condoomkatheter de urine op buiten het lichaam. Je draagt de katheter om de penis, waarna je een urineopvangzak koppelt aan het uiteinde.
Condoomkatheters zijn verkrijgbaar in verschillende maten. Met behulp van een maatkaart – die we je kunnen toesturen – bepaal je samen met je zorgverlener welke maat het beste past. Een goede pasvorm is belangrijk om lekkage en huidirritatie te voorkomen.
Verblijfskatheters
Een verblijfskatheter is een zachte, holle slang die gedurende een langere periode in de blaas blijft zitten om continu urine af te voeren. Aan het uiteinde in de blaas zit een klein ballonnetje dat met water wordt gevuld. Dit ballonnetje zorgt ervoor dat de katheter op zijn plek blijft en niet zomaar uit de blaas glijdt.
Hoelang een verblijfskatheter kan blijven zitten, hangt af van het type katheter en de reden waarom je deze nodig hebt. Dit varieert meestal van enkele dagen tot enkele weken. Het plaatsen gebeurt altijd door een arts of verpleegkundige, in het ziekenhuis of – als dat mogelijk is – bij je thuis.
Er zijn verschillende soorten verblijfskatheters:
Transurethrale katheter
Bij een transurethrale katheter wordt de katheter via de plasbuis in de blaas ingebracht. De keuze voor dit type katheter hangt samen met je medische situatie. Het inbrengen en wisselen wordt uitgevoerd door een verpleegkundige, in het ziekenhuis of soms thuis.
Suprapubische katheter
Een suprapubische katheter komt niet via de plasbuis, maar via een klein sneetje in de onderbuik direct in de blaas. Dit gebeurt onder verdoving in het ziekenhuis. De eerste vervanging vindt ook in het ziekenhuis plaats; daarna kan een verpleegkundige de katheter vaak bij je thuis wisselen.
Nefrostomiekatheter
Soms is het nodig om urine rechtstreeks uit de nier af te voeren, bijvoorbeeld als de urineleider is afgesloten door een niersteen of een ernstige infectie. In dat geval kan een nefrostomiekatheter worden geplaatst. Dit gebeurt op de polikliniek in het ziekenhuis, via een sneetje in de rug. De katheter wordt met een speciale pleister op de huid gefixeerd, zodat er geen knik in komt en de urine goed kan doorstromen. Het vervangen van een nefrostomiekatheter gebeurt altijd in overleg met je behandelend arts en vindt opnieuw in het ziekenhuis plaats.