home - algemene informatie - incontinentie - urine afvoerend - verblijfskatheters
Verblijfskatheters
Een verblijfkatheter is een slangetje dat via de plasbuis of de buikwand in de blaas geschoven kan worden, zodat de urine kan weglopen. Een verblijfskatheter die via een klein sneetje in de buikwand in de blaas wordt geplaatst is een suprapubis katheter.
Om te voorkomen dat de katheter uit de blaas glijdt, zit er aan het uiteinde een ballonnetje. Na het inbrengen van de katheter wordt dit ballonnetje gevuld met water of glycerine.
De katheter wordt aan een urine opvangzak gekoppeld, zodat de urine hierin kan aflopen. Het kan ook zijn dat u in plaats van een urineopvangzak een katheterkraantje of -ventiel gebruikt. Het katheterkraantje of -ventiel sluit de katheter af en kan opengezet worden als de blaas geledigd moet worden. Dit is vergelijkbaar met de situatie zonder katheter. De blaas houdt zo zijn functie, namelijk het verzamelen van urine totdat u aandrang heeft en de blaas leegt.
Uw arts of continentieverpleegkundige schrijft een katheterkraantje of -ventiel voor en bepaalt ook hoe vaak de blaas geledigd moet worden. De katheter kan ongeveer 4 tot 12 weken in de blaas blijven zitten, dit is afhankelijk van het soort katheter.
De werking van de urinewegen
Ons lichaam produceert afvalstoffen waarvan een aantal door de nieren wordt uitgescheiden en in de vorm van urine via de urineleiders wordt afgevoerd naar de blaas. Als de blaas vol is, voelt men aandrang. Bij het plassen ontspant de kringspier die de blaasuitgang gesloten houdt en trekt de blaasspier samen, zodat de urine via de plasbuis naar buiten kan lopen.
Katheteriseren is nodig als het urinewegstelsel door ziekte, obstructie of een ongeluk niet goed functioneert. Er kunnen dan problemen ontstaan, onder andere met de opslag van urine, het legen van de blaas of met een combinatie van beide.
Als de blaas niet goed wordt geleegd, kan urine in de blaas achterblijven. Dit wordt urineretentie genoemd. Achterblijvende urine is een uitstekende voedingsbodem voor bacteriën, waardoor urineweginfecties kunnen ontstaan.
Soorten verblijfskatheters
Er bestaan verschillende soorten verblijfskatheters. Zowel voor vrouwen, mannen en kinderen. Er zit verschil in lengte van de katheters. De katheters voor vrouwen zijn korter dan die voor mannen. De urinebuis van een vrouw is namelijk korter als die van een man. De urinebuis van een vrouw is slechts 3 à 4 centimeter lang.
Ook in diameter verschillen verblijfskatheters. Verblijfskatheters zijn gemaakt van verschillende soorten materialen onder andere latex, latex bekleed met siliconen elastomeer, 100% siliconen enzovoort. Uw continentieverpleegkundige of arts zal de lengte, diameter en soort katheter bepalen.
Algemene tips
Met een verblijfkatheter bestaat er een verhoogde kans op een blaasontsteking. Om het risico van een blaasontsteking zoveel mogelijk te voorkomen, is het raadzaam de volgende tips in acht te nemen.
- Was uw handen voor en na iedere behandeling van de katheter.
- Let op dat er geen knikken zitten in de verbindingsslang tussen de katheter en de urine opvangzak.
- De urine opvangzak moet altijd lager hangen dan de blaas, omdat de urine anders niet goed in de opvangzak kan lopen. Let erop dat de urinezak niet op de vloer ligt, maar aan het bed hangt met behulp van een bedhaak.
- Drink iedere dag een ruime hoeveelheid vocht (twee liter per dag), tenzij anders is voorgeschreven door uw arts.
- Koppel indien mogelijk de nachtzak aan de beenzak. Het kraantje van de beenzak blijft openstaan zodat de urine doorloopt in de nachtzak. Op deze manier houd u een gesloten systeem met de katheter, waardoor er minder kans is op bacteriën die van buitenaf binnendringen.
Blaaskrampen
Blaaskrampen zijn onwillekeurige samentrekkingen van de blaasspier. Dit kan pijn geven in de onderbuik (soms hevige pijn) en soms gepaard gaan met onwillekeurig urineverlies langs de katheter. Vaak zijn blaaskrampen het gevolg van irritatie door de katheter. Deze krampen kunnen eventueel behandeld worden met medicijnen. Ook kan het inbrengen van een katheter met een kleinere diameter soms verlichting geven. Neem contact op met uw continentieverpleegkundige of arts indien de blaaskrampen u in uw dagelijkse leven belemmeren.
