'Een specialist mag geen belangrijke informatie missen'

Zorgaanbieders moeten hun patiënten helemaal niet vragen of ze belangrijke informatie mogen delen

23/11/18


Om veilige zorg te kunnen verlenen, is het essentieel dat zorgaanbieders patiëntinformatie met elkaar uitwisselen. Het is zelfs hun plicht om dat te doen. Maar op de een of andere manier zijn veel zorgverleners sinds de invoering van de AVG in de veronderstelling dat ze een handtekening van de patiënt nodig hebben om informatie met andere betrokken zorgverleners te kunnen delen. En dat kan gevaarlijke situaties opleveren. Levensgevaarlijke situaties zelfs.

Een specialist mag geen belangrijke informatie missen
Als je een patiënt vraagt of je informatie met andere zorgverleners mag delen, heeft die het idee dat 'nee' ook een optie is. Anders zou je die vraag toch niet stellen? “Nou, van mij hoeft dat niet hoor”, zou die patiënt dan dus kunnen antwoorden. En dan? Wat als een zorgverlener daardoor belangrijke informatie mist, waardoor de patiënt niet goed behandeld kan worden? Zeg je dan tegen die patiënt dat hij dan zijn handtekening maar had moeten zetten? Dat kan toch niet?! Je kunt een patiënt toch niet verantwoordelijk maken voor iets waarvan hij de consequenties niet kan overzien?

Belangrijk om informatie te delen
Ik vraag me ook af op basis waarvan zorgverleners menen dat ze de toestemming én handtekening van een patiënt moeten krijgen om medische gegevens te mogen delen. De AVG bevat een dergelijke bepaling niet! Sterker nog: de AVG gaat er juist van uit dat we in een informatiesamenleving leven en dat het belangrijk is om data te kunnen delen. Alleen moet dat wel op een zorgvuldige manier gebeuren.

Een 'nee' mag geen negatieve gevolgen hebben
Die zorgvuldigheid werkt ook de andere kant op: als je als zorgverlener een patiënt om toestemming vraagt om informatie te delen, moet je er wel zeker van zijn dat je aan alle eisen voldoet die de AVG verbindt aan de toestemming. Om te beginnen moet iemand kunnen doorgronden wat de noodzaak is van het delen van die informatie. Maar doorgaans hebben patiënten geen medische achtergrond, dus dat is al lastig. Ten tweede mag een 'nee' geen negatieve gevolgen voor iemand hebben. En dat zal zeker wél het geval zijn als bijvoorbeeld een medisch specialist geen goede inschattingen kan maken omdat hij belangrijke patiëntinformatie mist, omdat die niet met hem is gedeeld.

Tot slot is er nog de bepaling dat degene die toestemming geeft die toestemming op elk moment weer moet kunnen intrekken. Dus stel je voor: een patiënt zit middenin zijn behandeling en besluit op dat moment dat de betrokken specialisten zijn informatie niet meer met elkaar mogen delen. Dat kan toch helemaal niet! En de AVG is ook helemaal niet zo bedoeld.

Inlichten, maar niet vragen
Hoe het dan wel moet? Heel simpel: zorgaanbieders moeten hun patiënten niet om toestemming vragen of ze belangrijke informatie mogen delen. In dialoog met de patiënt moeten zij deze wel informeren waarom zij bepaalde informatie willen delen, en met wie. Dat is dus niet klakkeloos alle informatie delen; dat is natuurlijk niet de bedoeling. Maar als zorgprofessional weet je zelf toch precies welke informatie belangrijk is om te delen? De grote vraag is: kun je het delen van informatie verantwoorden? Kun je uitleggen waarom die informatie belangrijk is voor de behandeling? Het gaat niet om 'nice to know informatie', maar om 'need to know informatie'. Als dat inderdaad het geval is, kan je je als zorgverlener ook verantwoorden voor het delen van informatie. Immers, je hebt de wettelijke plicht tot afstemmen en om goede en veilige zorg te verlenen. Maar de patiënt om toestemming vragen? Nee, dat is echt een heel slecht idee. En twijfel je nog? Lees dan de AVG er nog maar eens op na.

MediReva & Privacy
Als MediReva hebben we uiteraard ook de nodige maatregelen genomen om aan de AVG te voldoen. Berichten die privacygevoelige gegevens bevatten, sturen we standaard op een veilige manier. Naast secure e-mail, gebruiken we daarvoor ook ons eigen communicatieplatform op MediRevaNet. Wel zo makkelijk!

Andere blogs

'Van wie het medisch dossier is? Van mij!'

Ineke Hazelzet houdt niet van etiketten. Ze wil niet als patiënt gezien worden, maar als mens. Daarbij hecht ze veel waarde aan haar privacy, en voert graag zelf de regie over haar medisch dossier. Als lid van het Patiënt Expertise Team van Ikone heeft ze een goed platform gevonden om dit onder de aandacht van de zorgwereld te brengen. Een uitgesproken blog van een mondige ervaringsdeskundige.

lees deze blog


'Waarom hackers zo blij zijn met medische dossiers?'

Maria Genova heeft zich als schrijver en onderzoeksjournalist verdiept in het thema cybersecurity. Ze heeft daar ook een boek over geschreven: 'Komt een vrouw bij de h@cker'. Wie dat boek leest, kijkt daarna heel anders naar zijn computer. Vanwege haar kennis over het onderwerp en haar vermogen om het laagdrempelig uit te leggen, wordt Maria regelmatig uitgenodigd om lezingen te geven. Zo ook binnen de zorgwereld.

lees deze blog


'De uitdaging: privacy compliant worden én blijven'

Je wordt als organisatie niet zomaar privacy compliant. Daar is een ingrijpende cultuurverandering voor nodig. En technische en organisatorische maatregelen. Servers, hardware, beveiligingssystemen, werkwijzen: dat moest allemaal geïnventariseerd, geanalyseerd en waar nodig aangepast worden. Zoiets kost tijd. Veel tijd.

lees deze blog


Altijd afsluiten die computer, altijd!

Wat merk je in je dagelijkse werk van de komst van de AVG? We vroegen Ans Tonen-Kusters om daar een blog aan te wijden. Zij is afdelingshoofd medische psychologie bij het Canisius-Wilhelmina Ziekenhuis. Daarnaast is ze als diëtist werkzaam bij het Maasziekenhuis.

lees deze blog


AVG in de praktijk: 4 stellingen

Privacygevoelige gegevens moeten beter beschermd worden. Met die stelling zullen weinig zorgverleners het oneens zijn. Maar welke impact heeft de AVG op de dagelijkse praktijk? Dat is vaak een heel ander verhaal. Daarom: vier prikkelende stellingen over privacy-bewust werken aan Gerrinde ten Brink-Kamperman, continentie- en O&G-verpleegkundige bij het Albert Schweitzer ziekenhuis.

lees deze blog


Gewenst in 2020: PGO met een gebruiksvriendelijk privacy-dashboard

De Persoonlijke Gezondheidsomgeving (PGO) is volop in ontwikkeling. Nederlanders krijgen daardoor de regie over hun eigen medische gegevens. Meer grip op privacy dus. Maar hoe werkt dat in de praktijk? En welke uitdagingen zijn er nog te overwinnen? Marc van Lieshout, business director van het Privacy & Identity lab (PI.lab), blikt in zijn blog alvast vooruit naar 2020.

lees deze blog

"Cheyenne verliest wel eens ongewenst druppels urine"